*admaḳ ~ *aḍmaḳ

ayrılmak.

Not: Türkiye Türkçesinde bu kökten türeyen ayrılmak vb. kelimelerde d>ḍ>y gelişimi görülmektedir.

Kelime ve türevleriyle ile ilgili en tafsilatlı açıklamalardan biri Veysi Sevinçli’ye aittir:

Bu fiilde görülen -d- fiilden fiil yapma eki bugün için canlılığını kaybetmiş Eski Türkçede birkaç kelimede [to-d- “doymak”, to-p “hep, bütün”, ḳo-d- “koymak”] görülen işlek olmayan eklerden biridir (Gabain, 2007:58). Bu gövdeden türetilen ve türevi olan bütün kelimelerde “ayırmak, farklı olmak, uzaklaşmak, değişmek ve başkalaşmak” gibi neredeyse tamamında doğrudan ya da mecazî olarak ayrılma anlamını içeren [ad- “ayrılmak,” adas- “yolunu şaşırtmak, azıtmak”, adaş- “yolunu şaşırmak, asıl yoldan ayrılmak” adın- “sarhoşluğu gitmek, ayılmak; değişmek, iyileşmek”, adır- “ayırmak”, adırt- “ayırma”, adış- “ayırmak, yaymak”, adrıl- “ayrılmak”, adna-(adına-) “değişmek, başka türlü olmak, bozulmak” gibi fiil; adruḳ (adıruḳ) “başka, diğerlerinden ayrı, farklı”, adırt “ayırma”, adnaġu (adınaġu) “başka türlü”, adırtlıġ “sarih, açık”] gibi birçok türeve şahit olmaktayız. (Hacıeminoğlu, 1991:19-20)

SEVİNÇLİ, V. (2018). “A-” FİİLİ VE TÜREVLERİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (BUSBED), 8(15), 399.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.